WIZNA /POLSKA/

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Wizna – dawne miasto, obecnie wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim. Leży na historycznym Mazowszu. Wizna uzyskała lokację miejską w 1400 roku, zdegradowana w 1870 roku. Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, położone było w drugiej połowie XVI wieku w ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi wiskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku.
wizna_2.jpg
Położony nad Narwią gród w Wiźnie od XI wieku strzegł wschodniej granicy Mazowsza przed najazdami Jaćwingów i Galindów, a także kontrolował drogę prowadzącą z Mazowsza w kierunku Grodna. Był to najczęściej wspominany w dokumentach tego czasu gród wschodniego Mazowsza. Gród był zbudowany z drewna przekładkowego wypełnionego gliną, obłożonego kamieniami i zwieńczonego ostrokołem. W 1145 wielki książę kijowski Wsewołod II Olegowicz przeprowadził zwycięską kampanię w Polsce, występując po stronie Władysława II, który prowadził ówcześnie działania zbrojne przeciw Bolesławowi IV. W rezultacie tych wydarzeń polski gród Wizna odszedł do Rusi Kijowskiej – za cenę oddania właśnie tego grodu Bolesław zdołał nakłonić Rusinów do porzucenia sojuszu z Władysławem. Gród często był obiektem ataków Jaćwingów, Prusów i Litwinów. W 1286 roku gród wiski zajęli Litwini, którzy z niego prowadzili ataki przeciwko Krzyżakom. Książę Bolesław II mazowiecki po przymierzu z Litwinami przypieczętowanym małżeństwem z córką litewskiego księcia Trojdena, pozostawił w ich posiadaniu Wiznę, mimo protestów Krzyżaków. Gdy w 1294 roku Krzyżacy zdobyli i zburzyli gród w Wiźnie, książę Bolesław samodzielnie odbudował gród w roku 1296 i obsadził go swoją załogą. Od tej pory Wizna zaczęła stawać się centrum oddzielnej dzielnicy książęcej, w której od około roku 1340 rządził Siemowit IV. Na podgrodziu około 1370–1373 roku lokowano na prawie książęcym, tj. polskim, osadę o charakterze miejskim. W 1379 roku stała się stolicą ziemi wiskiej, która graniczyła z Prusami i Litwą. W roku 1382 mazowiecki książę Siemowit IV zastawił Wiznę z całą kasztelanią Zakonowi Krzyżackiemu za 7000 florenów. Na podgrodziu mieszczącym osadę około 1390 roku został wzniesiony pierwotny kościół pod wezwaniem św. Marka. Osada ta została zniszczona przez pożar związany z napadem Litwinów w 1392 roku. W 1401 roku książę Siemowit IV wykupił zastaw od Krzyżaków. W tym też czasie odbudowano drewniany kościół na podgrodziu. W 1435 roku nowa osada założona na północ od podgrodzia otrzymała prawo miejskie chełmińskie w związku z czym rozplanowano istniejący do dzisiaj rynek z siatką ulic. W XIV wieku na terenie dawnego piastowskiego grodu zbudowano nowy drewniany zamek z murowaną bramą. W 1495 roku miasto wraz z ziemią wiską inkorporowano do Korony Królestwa Polskiego.
W dniach 7–10 września 1939 roku w rejonie Wizny, na północny wschód od Łomży miała miejsce tzw. Obrona Wizny – bitwa, którą określa się mianem Polskich Termopil.
W 1525 roku zakończono budowę późnogotyckiego kościoła pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, który ufundowała księżna Anna Mazowiecka. W Wiźnie przebywały Anna Jagiellonka i królowa Bona Sforza. Po śmierci króla Zygmunta Augusta w kościele św. Jana złożono trumnę z ciałem króla w drodze konduktu z Knyszyna do Krakowa. W 1603 roku zamek w Wiźnie spalił się. Znaczenie Wizny spadło wraz z rozwojem Łomży. W 1710 roku król August II Mocny nadał miastu prawo do organizowania dodatkowych jarmarków. Po III rozbiorze w 1795 roku Wizna została włączono do Królestwa Prus jako część Departamentu białostockiego. Na mocy postanowień Pokoju w Tylży, Wizna w latach 1807–1815 wchodziła w skład Księstwa Warszawskiego i jego Departamentu łomżyńskiego. Od 1815 roku na mocy postanowień Kongresu wiedeńskiego obradującego po przegranej Napoleona Bonaparte, Wizna wraz z innymi terenami została zagarnięte przez Rosję. Po powstaniu styczniowym Wizna utraciła prawa miejskie na podstawie carskiego dekretu. Wizna stała się częścią odrodzonego państwa polskiego w 1919 roku. W 20-leciu międzywojennym liczba ludności wynosiła ponad 3000 mieszkańców. W 1932 roku w Wiźnie odsłonięto pomnik mieszkańców poległych w obronie Polski w wojnie z bolszewikami.
W 1939 roku w okolicy Wizny znajdował się jeden z punktów polskiej linii obronnej opartej o rzekę Narew. Wizna, a raczej położona na wschód od niej przeprawa przez Narew, była niezwykle ważnym punktem strategicznym. Niedaleko rozegrała się bitwa znana jako obrona Wizny. Dowódcą odcinka był kapitan Władysław Raginis. Walki o Wiznę trwały od 7 do 10 września. Punkt oporu w okolicach Wizny jest nazywany Polskimi Termopilami. 720 Polaków odpierało atak liczącego 42 tys. żołnierzy XIX korpusu pancernego dowodzonego przez generała Heinza Guderiana. Niedostateczne wsparcie artyleryjskie i nasycenie pozycji własną piechotą i bronią przeciwpancerną pozwoliło Niemcom szturmować poszczególne obiekty i niszczyć je przy użyciu ładunków wybuchowych. Oddziały polskie broniły się z dużym bohaterstwem, opóźniając marsz niemieckiego korpusu. Symbolem oporu stał się dowódca odcinka, który po kapitulacji ostatniego schronu nie opuścił bronionej pozycji, wysadzając się granatem. Polscy żołnierze poddali się dopiero po tym, jak Guderian zagroził rozstrzelaniem jeńców wojennych.

W czasie II Wojny światowej cała ludność żydowska została wymordowana przez Niemców. Nie ma już w Wiźnie synagogi, która stała obok dzisiejszej szkoły. W 1944 roku wojska niemieckie wysadziły w powietrze gotycki kościół św. Jana Chrzciciela.

Tags: , ,

Kontakt

Tu skontaktujesz się najszybciej ...


NAPISZ

Śledź mnie w Social Media


copyright © created by Adam Zdunek [2018]

Search