JASSY /RUMUNIA/

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Jassy (rum. Iași, węg. Jászvásár) – miasto w północno-wschodniej Rumunii (w historycznej Mołdawii), nad rzeką Bahlui w dorzeczu Prutu). Nazwa miasta bywa utożsamiana z plemieniem pochodzących od Alanów Jasów, których w źródłach staroruskich nazywano Jassy. Żyli oni na północ od Kaukazu, ale w XIII w. zostali w większości wyparci przez Mongołów. Część z nich miała się osiedlić w Mołdawii.
jassy_2.jpg
Pierwsze wzmianki o Jassach w źródłach historycznych pochodzą z drugiej połowy XIV w. Od połowy XVI wieku Jassy były stolicą Hospodarstwa Mołdawskiego. W mieście tym działali wybitni pisarze i mężowie stanu, m.in. Miron Costin czy Dymitr Kantemir, którzy wnieśli wkład w rumuńską kulturę. W 1641 r. hospodar Bazyli Lupu założył tu Szkołę Państwową, a w klasztorze Trzech Świętych Hierarchów powstała drukarnia, która wydawała książki w języku rumuńskim. W 1686 roku wojsko polskie stoczyło bitwę pod Jassami (wojna polsko-turecka 1683-1699). W latach 1859–1862 Jassy były jedną z dwóch stolic Zjednoczonych Księstw Mołdawii i Wołoszczyzny (obok Bukaresztu). W latach 1916-1918 miasto pełniło funkcję stolicy Królestwa Rumunii. W czerwcu 1941 roku miał miejsce pogrom w Jassach.
W lutym lub kwietniu 1769 r. w tureckim więzieniu w Jassach zmarł Józef Pułaski, marszałek Konfederacji Barskiej, ojciec Kazimierza i Franciszka.
Jassy są siedzibą prawosławnej metropolii Mołdawii i Bukowiny oraz podlegającej jej archieparchii Jass. W mieście znajduje się szereg zabytkowych cerkwi: sobór św. Paraskiewy, Spotkania Pańskiego i św. Jerzego (XIX w.) – katedra metropolitalna, część kompleksu pałacu metropolitów mołdawskich, sobór św. Jerzego (XVIII w.) – dawna katedra metropolitalna, św. Mikołaja („Hospodarska”, XV w.), św. Sawy (XVI w.), Banu (XVIII w.), Socola (XVI w.), Barnovschi (XVII w.), Vulpe (XVII w.), Tarpalari (XVII w.), Bărboi (XVII w., przebudowana całkowicie XIX w.), Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela (XVII w.), św. Dymitra (XVII-XVIII w.), Curelari (XVII w.), Przemienienia Pańskiego (XVIII w.), Nicoriță (cerkiew św. Jana Nowego; XVII w.), Wskrzeszenia Łazarza (XVIII w.), 40 Męczenników z Sebasty (XVIII w.), św. Teodora Stratylatesa i św. Teodora Tyrona (XVIII w.), Lozonschi (XVIII-XIX w.), św. Charłampa (XIX w.), św. Paraskiewy (XIX w.), św. Spiridona (XIX w.), św. Mikołaja (XIX w.), Toma Cozma (XIX w.), Zwiastowania (XIX w.), Trójcy Świętej (XIX w.). 
Oprócz cerkwi parafialnych w Jassach znajdują się prawosławne monastery: Trzech Świętych Hierarchów, Galata, Golia, Frumoasa, Cetățuia, Podgoria Copou. W Jassach siedzibę ma również diecezja rzymskokatolicka Jass. Posiada ona katedrę XVII-wieczną, a w jej sąsiedztwie nowy kościół. Działają cerkiew staroobrzędowa (XIX w.) oraz świątynia ormiańska (XIV w., przebudowana na pocz. XIX w.).
Czynna jest wielka synagoga w Jassach, zachowała się także synagoga Merarilor.
Tags: , ,

Kontakt

Tu skontaktujesz się najszybciej ...


NAPISZ

Śledź mnie w Social Media


copyright © created by Adam Zdunek [2018]

Search