SŁOWACKI RAJ /SŁOWACJA/

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Słowacki Raj (słow. Slovenský raj) – część Łańcucha Słowackich Rudaw w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich. Nazwa pojawiła się po raz pierwszy w 1921 roku i jest używana również w polskich opracowaniach.
slowacki_raj_21.jpg
Jest to krasowy płaskowyż o średniej wysokości od 800 do 1000 m. Zbudowany jest głównie z mezozoicznych wapieni i dolomitów. Razem z Płaskowyżem Murańskim stanowi część geomorficznego rejonu, zwanego Krasem Spisko-Gemerskim. Pierwotnie jednolity płaskowyż o dość płaskiej powierzchni, wypiętrzony na wysokość co najmniej 1300 m nad dzisiejszym poziomem morza, z biegiem kolejnych okresów geologicznych został poprzecinany licznymi, głębokimi dolinami, będącymi wynikiem erozyjnej działalności płynących nimi potoków. W środkowych i dolnych częściach doliny te przyjmują formę wąskich, krętych wąwozów o wysokich, prawie pionowych ścianach, zwanych po słowacku roklinami, w których potoki (niektóre okresowe) utworzyły liczne progi skalne, wodospady i marmity. Różnice poziomów pomiędzy górnymi a dolnymi wylotami tych wąwozów wynoszą od 180 do 470 m. Najbardziej znane rokliny Słowackiego Raju to Veľký Kyseľ, Malý Kyseľ, Veľký Sokol, Malý Sokol, Kláštorská roklina, Stratenský kaňon, Kamenné vráta, Piecky, Suchá Belá i Zejmarská roklina. Wymienione doliny rozdzielają główny zrąb masywu Słowackiego Raju na kilka mniejszych płaskowyżów, zwanych planinami, wśród których wyróżniają się płaskowyże: Glac (ok. 1000 m n.p.m.) w północnej części masywu i Geravy (ok. 1060 m) w części południowej. Szczególne miejsce zajmują głębokie kaniony przełomowych odcinków dwóch głównych rzek tego obszaru: Hornadu i Hnilca, które odwadniają całość Słowackiego Raju. Ograniczają one odpowiednio od północy i południa główny zrąb masywu. Najwyższe wzniesienia to: Veľká Knola (1266 m) oraz Havrania skala (1157 m). Najniższym punktem jest poziom Hornádu w miejscu, gdzie opuszcza on Słowacki Raj – 466 m.
Autorem nazwy "Słowacki Raj" był działacz turystyczny ze Spiskiej Nowej Wsi Béla Hajts. Obdarzył on nią północną część Krasu Spisko-Gemerskiego, zwaną też Górami Strateńskimi. Premiera nowej nazwy w druku miała miejsce w pierwszym roczniku czasopisma "Krásy Slovenska" z 1921 w artykule, którego autorem był Gustáv Nedobrý.
Od 1964 r. znaczną część Słowackiego Raju objęto ochroną jako Obszar Chronionego Krajobrazu Słowacki Raj. W 1988 r. podniesiono rangę ochrony, tworząc Park Narodowy Słowacki Raj. 

Na terenie Słowackiego Raju istnieją liczne znakowane szlaki turystyczne piesze i rowerowe. Dla turystów pieszych wyznakowano ponad 300 km szlaków. Rowerzyści mogą korzystać z ok. 150 km tras we wnętrzu masywu i w jego otoczeniu. Najbardziej atrakcyjne trasy piesze biegną dnem wspomnianych roklin, w których najtrudniejsze odcinki pokonuje się za pomocą sztucznych ułatwień w postaci metalowych lub drewnianych kładek, mostków i drabin (o wysokości do kilkunastu metrów). Jedyną w swoim rodzaju atrakcję stanowi trasa biegnąca przełomem Hornadu, w którym najwęższe odcinki pokonuje się ciągiem metalowych półeczek, umocowanych w litej, pionowej skale kilka metrów ponad nurtem rzeki. W południowej części Słowackiego Raju znajduje się polana Kláštorisko (790 m n.p.m.) z ruinami klasztoru kartuzów z końca XIII wieku oraz schroniskiem turystycznym. Przy schronisku węzeł szlaków turystycznych. Przed wiekami polana stanowiła schronienie dla okolicznej ludności uciekającej przed tatarskimi ordami. Z miejscowości Dedinky (795 m n.p.m.) na płaskowyż Geravy (1020 m n.p.m., w północnej części Słowackiego Raju) wiedzie krzesełkowa kolej linowa.
W sąsiedztwie Słowackiego raju narodowego położonych jest kilka miejscowości z interesującymi zabytkami oraz centra turystyczne (m.in. Nowa Wieś Spiska, Hrabušice), z których można organizować całodzienne wyprawy do dalszych okolic z możliwością noclegu.
Warunki klimatyczne są charakterystyczne dla podnóża Tatr. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią temperaturą 16 – 17 °C, najzimniejszym – styczeń z temperaturami -5, -6 °C. Największe opady występują w czerwcu, najmniejsze w styczniu. Ze względu na opisane ukształtowanie terenu występuje tu zjawisko inwersji temperatur: w głębokich, zacienionych wąwozach u podnóży masywu panują temperatury niższe, niż na wzniesieniach na jego wierzchowinie. Najładniejszym okresem jest koniec lata i początek jesieni.
Tags: , ,

Kontakt

Tu skontaktujesz się najszybciej ...


NAPISZ

Śledź mnie w Social Media


copyright © created by Adam Zdunek [2018]

Search